آرایه های عرفی بر آیه های قدسی
17 بازدید
ناشر: ادیان
نقش: نویسنده
شابک: 9789642908721
سال نشر: 1392
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
سکولاریزاسیون یا عرفی‌شدن فرایندی است که بسیاری از ادیان و جوامع دینی با آن مواجه شده‌اند. ریشه اصلی این فرایند تغییرات دنیای مدرن و باورهای دین مسیحی است. و از آنجا که جوامع مسلما نیز وارد عالم مدرن شده‌اند، این سوال رخ می‌نماید که آیا این فرایند در بستر اسلامی نیز امکان وقوع دارد؟ این تحقیق با هدف بررسی امکان تشدید فرایند سکولاریزاسیون، بر اثر عوامل درونی اسلام انجام شده است. پرسش اصلی در این تحقیق این است که آیا در باورهای کلامی و مبانی فقهی هر یک از دو مذهب اصلی اسلام یعنی شیعه و اهل سنت عواملی وجود دارند که باعث تسریع فرایند عرفی شدن در جوامع اسلامی شوند؟ کتاب شامل یک مقدمه و چهار بخش کلی است. در بخش اول که چهار فصل دارد مفهوم سکولاریزاسیون و ارتباط آن با سکولاریسم، برخی از نظریات درباره عرفی شدن و نیز عوامل و نتایج این فرایند مورد مطالعه قرار گرفته است. در بخش دوم، بررسی مبانی کلامی و فقهی اهل سنت مورد نظر بوده است که در نُه فصل مفاهیمی مثل: نفی حسن و قبح، جبر و اختیار، سهو النبی و عدالت صحابه، اجماع، قیاس، اجتهاد، استحسان، سد و فتح ذرائع، مصالح مرسله و عرف مورد مطالعه قرار گرفته و ضمن تعریف هر یک، ارتباط یا عدم ارتباط آن‌ها با عرفی شدن فرد، دین و جامعه مورد بررسی تطبیقی قرار گرفته است. بخش سوم نوشتار وظیفه بررسی مبانی کلامی و اجتهادی تشیع را به عهده گرفته و در چهار فصل به سامان نشسته است. در این بحش مباحثی مثل جایگاه عقل، امر بین الامرین، خاتمیت، گستره شریعت و عدالت، و نیز مبانی اجتهادی فقه سیاسی شیعه هم چون دخالت عقل در شریعت، احکام ثابت و متغیر، عرف وسیره عقلاء، نقش زمان و مکان در اجتهاد و احکام ثانویه مورد توجه قرار گرفته و به بررسی تطبیقی این مبانی و تأثیر آن‌ها در تحقق یا عدم تحقق فرایند عرفی شدن به سرانجام رسیده است. ولایت فقیه و مصلحت در فقه شیعه به دلیل اهمیت بیشتر بحث مفصل‌تری را به خود اختصاص داده‌اند. در بخش چهارم نیز در سه فصل به مقایسه تأثیر عوامل و نیز نتایج عرفی شدن در دو بستر مسیحی و اسلامی پرداخته‌ایم. فصل پایانی این بخش نقدگونه‌ای است بر مدعیات کسانی که هر نوع تغییری در باورهای اسلامی را شاهدی بر سکولار شدن جامعه می‌دانند. نویسنده معتقد است سکولارشدن فرایندی است که در هر بستری متضمن تغییراتی خاص است که لزوما در محیط و دین دیگر آن‌طور نیست و در ضمن هر چه عرفی‌شدن نامیده شده لزوما مخالف دین و خروج از عرصه دین‌داری نیست.